Lale Divân şiirinde kırmızı rengi ile sevgilinin yanağı ve âşığın gözyaşları lâleye benzetilir. Lâlenin ortasındaki siyahlık sevgilinin yanaklarına özenme ve onu kıskanma dolayısıyla bağrında meydana gelmiş bir yara, dağlama olur.

Ciğeri kan olmak, bağrı yanmak, pürhun olmak vs. bu nedenle kullanılır. Ortasındaki karalığı ile lâle, üzerinde ben olan bir yanaktır. Sevgilinin yanağı ve âşığın gözyaşları lâleden daha kırmızıdır. Divân şâirinin sözünü ettiği lâle, çok zaman şakayık denilen gelincik lâlesidir. Bazan lâlenin Nûmanî denilen ve dağlarda yetişen cinsi de söz konusu edilir. Bugün biz bu çiçeğe gelincik diyoruz. Lâle-i nûmân ve şakayık-ı nûmâniye, budur. Bahar, lâle devri olarak nitelenir. Nedim’in yaşadığı Lâle Devri ise Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkmış bir tabirdir. İran mitolojisine göre yıldırım, yaprağın üstündeki çiğ tanesine düşmüş, çiğ tanesi ve yaprak alev alarak donmuş, lâle de böylece ortaya çıkmıştır. Lâle’nin ortasındaki karanlık da yıldırım yanığı imiş. Lâle, yabani bir çiçek oluşu, çabuk solması, suya ihtiyaç duyması vs. özellikleriyle şiirde çok sözü edilen bir çiçektir. Genellikle bahçe çiftlerinin kenarında bitmesi, onu miskin sıfatıyla anmaya neden olur. Tabii bu sıfatta, bağrının yanık olmasıyla ilgilidir.     Şekil yönünden kadehe benzeyen lâle, şarap, kan, la’l, kâse-i mercân, câm, şem, çerağ, kanlı kefen, al sancak vs. olabilir. Rengi ve şekli yönünden hayli geniş bir kullanıma sahiptir.     Savaş meydanı ile âşığın gözyaşlarını döktüğü yerler ise birer lâlezar (lâle bahçesi) olarak karşımıza çıkar. Esirlerin boynuna geçirilen açılıp kapanır halkalara da lâle tabir olunur. Bir nevi tasmadır.

• Şehîd-i aşkın oldum lâle-zâr-ı dağdır sînem
• Çerâğ-ı türbetim şem’-i mezârım varsa sendendir.

                                                             Şeyh Galip

Yorumlar (1)

	1. 12-04-2008 03:08
	LALE Eğilsem  Çağ çağ  Eski zaman bahçelerine  Önce lale görünür;en yakın dost olarak    Bu  Böyle  Kaçıncı yüzyıl ki  Oğuzlar mı getirmiş ta ortaasyadan  Selçuklar mı dikmiş önce;kim bilecek    En  Fakir  Gönülden  En zengine  Köprü olmuş bir çiçek   Önce  Oğuzlar mı  Selçuklular mı dikmiş  Nedim'in ellerimi ilk su vermiş kim bilecek  Batıya  Türkten gitmiş  İlk uygarlık selamı  İlk nezaket,ilk bolluk,ilk bereket    Yüz   Yıllardan  Yüzyıllardan bu yana   Bir çağa adını verebilen ilk çiçek    Damat  İbrahim Paşa'dan  Şair Nedim'e sunulan   Bir anlayış,bir şiir,bir musiki  Sarı,kırmızı,beyaz,bir şarap renginde;eskimi eski    Lale  Devrinde  Kağıthane bahçelerinde  Güneş batarken;yeni bir güneş doğduran  Geceleri mum ışıklarından bir şehrayin kurduran  Sabahın ilk aydınlığında;renk renk koku,buğu buğu  Bir sıcak öpüş,bir beyit,bir mısra,bir ilham perisi bu    Türk  Çinisinde  Şekil şekil  Bu kil değil,bu toprak değil  Bir uygarlık belgesidir;gelmiş geçecek  Lale bu bizim lale,Türk kadar soylu bir çiçek  İbrahim Minnetoğlu Kayitli Üye Bildir

inleyennagmeler

Sadece sitemizin üyeleri yorum yazabilir.
Lütfen üye iseniz ön sayfadan sisteme giris yapin veya üye olmak için ön sayfadaki üyelik kismindan 'kayit ol' yazisina tiklayarak ücretsiz üye olun....

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved